Wersja WAI

OPERA, SZTUKA EUROPEJSKA

Historia opery sięga 2 500 lat wstecz do narodzin demokracji w starożytnej Grecji. Starożytni Grecy w V wieku p.n.e.,  prezentowali swoją tożsamość rozumianą jako odrębność określonej społeczności. Były to niezwykle uroczyste i podniosłe występy artystyczne , które łączyły w sobie zarówno muzykę jak i pieśń, mowę, taniec i spektakl. Są zatem prekursorami i inspiratorami opery jako gatunku muzycznego.

Odrodzenie opery na dworach renesansowych we Włoszech czerpało ze współzawodnictwa suwerennych księstw i niepodległych miast. Gościom z całej Europy niezwykle podobały się owe spektakle i wracając do swoich krajów to wrażenie zabierali wraz z sobą.

Katarzyna Wielka sprowadziła włoską operę do St. Petersburga i za jej rządów carska opera dworska stała się jedną z najlepszych w Europie.

Niemcy, podzielone na bogate niezależne księstwa, wykreowały sieć teatrów operowych, które  wykształciły obyczaje i tradycje w zakresie odbioru sztuki operowej, a które przetrwały po dziś dzień. Obecnie teatr w Wiesbaden jest siedzibą Camerata Nuova, niezależnego sponsora i zarazem partnera organizacji Opera Europa, dzięki któremu możliwe jest przyznawanie Europejskiej Nagrody dla Dyrygentów Operowych.

Rozwój opery narodowej w Europie był fenomenem XIX wieku. Teatry operowe były lokowane zwykle w ogromnych budynkach użyteczności publicznej i miały niezwykły wpływ na ich otoczenie. Publicznie zebrane pieniądze, dzięki którym możliwe było wybudowanie Teatru Narodowego w Pradze, a w późniejszym okresie odbudowanie go po zniszczeniach spowodowanych pożarem stał się fundamentem i symbolem czeskiego narodowego odrodzenia.

W wielu europejskich krajach gmach opery narodowej stał się symbolem aspiracji narodowych. Przykładem może być przedstawienie na scenie La Monnaie w Brukseli "La Muette de Portici" Aubera w roku 1830, z jego motywem "Amour sacre de la patrie", który dał sygnał do belgijskiej rewolucji, która w efekcie doprowadziła do uzyskania przez kraj niepodległości.

Dotacje ze środków publicznych, które w XX wieku zostały przeznaczone na utrzymanie budynku brukselskiej opery sprawiły, że stała się ona wizytówką kultury europejskiej i jednocześnie uczyniły go bardziej dostępnym szerokiej publiczności. W tym samym czasie rozwój fonografii oraz sztuki radiowej wpłynął na jego dalsze funkcjonowanie i popularyzację prowadzonych w nim działań.

„Apetyt” na operę sięga dziś jednak daleko poza dotychczasowe tradycyjne centra. Festiwale operowe odbywają się w najbardziej nieprawdopodobnych i odległych zakątkach. W krajach północnej Europy powstały wspaniałe gmachy operowe, by w ten sposób zainaugurować i uczcić nadejście XXI wieku. Opera w Hiszpanii obecnie przeżywa twórczy renesans popularności.

Pierwsza dekada XXI wieku była świadkiem powstania budynku opery w stylu europejskim – Teatru Narodowego w Tokio. Do grona nowych członków Opera Europa dołączyło Narodowe Centrum Sztuk Stosowanych w Pekinie, którego  sceny w czerwcu gościć będą World Theatre Summit.

Opera stała się formą sztuki, która przemawia do ludzi niezależnie od granic językowych i państwowych. Ta właśnie sztuka, stworzona przez społeczeństwo europejskie, jednoczy kontynenty, wykraczając poza ich terytoria.

Poprzez operę Europa przemawia do świata.


Nicholas Payne

Dyrektor OPERA EUROPA